Dolf Wissmann is een begenadigd schaakpuzzel componist en ook oplosser van schaakpuzzels. Als ik me niet vergis ooit bij de besten van de wereld. Hij heeft helaas geen website. Dat zou wel moeten dus geef ik hem hier een pagina waarin ik de columns publiceer die hij momenteel rondstuurt via email en whatsapp.
Voor de prijsuitreiking van het FK in Ureterp keek hij nog even in de spiegel of zijn haar goed zat. Zit je in de prijzen vroeg ik waarop hij knikte. Later zag ik op de eindstand dat hij gedeeld derde was geworden. En dus vierde op weerstand , hij kreeg niks maar had misschien wel gerekend op deling van de geldprijs
FK '26: DE VERMISSING ..
Het is al zaterdag 13 juni als ik er van hoor.
Op die dag bezoekt Jan Hibma, voorzitter van de Friese Schaakbond (FSB),
het Fries Kampioenschap in Ureterp, tussen de 5e en 6e ronde spreken we
elkaar.
Hij geeft aan dat hij er een dag later - als de 7e, tevens laatste,
ronde wordt gespeeld - ook zal zijn, het liefst om dan de Wisselbeker
aan de nieuwe kampioen uit te reiken, maar hij twijfelt of de beker er
wel zal zijn.
De onwetende lezer speculeert nu misschien over wat er aan de hand kan
zijn.
Is het misschien het openbaar vervoer naar Ureterp dat de beker heeft
afgeschrikt?! Vanuit Leeuwarden, zo weet ik, gaat dat met een kleine
omweg, vanuit andere Friese plaatsen wellicht ook. Maar het kan.
Of heeft de Wisselbeker misschien een andere, belangrijker geachte,
afspraak?! Dat zou natuurlijk raar zijn. Er is een koppeling met dit
toernooi, voor de Wisselbeker kán er niks belangrijkers zijn.
Heeft de Beker misschien geen zin?! Tja, dan moet je geen Wisselbeker
worden dacht ik zo! Aan een paar eisen kun je nu eenmaal niet ontkomen.
Bereidheid om bij iedere editie te verhuizen is een eis, bij het
graveerwerk ga je niet piepen, en op de prijsuitreiking ben je gewoon
aanwezig.
Nadat Jan z'n twijfel heeft geuit, weet ik echter al onmiddellijk wat er
aan de hand is, ik heb dit vaker meegemaakt.
De Wisselbeker is zoek. Hij is wel ergens, maar men weet niet op welke
plek. Jan weet het i.i.g. niet en hij is het nu juist die de beker
namens de Bond uit wil reiken.
Het zit zo:
De Wisselbeker is aan het begin van z'n carrière bezit van de Bond.
De beker is gekoppeld aan een Bondstoernooi waarvan eens in de zoveel
tijd, in geval van het FK jaarlijks behalve tijdens een epidemie, een
editie wordt gehouden.
De winnaar van zo'n editie krijgt het tijdelijke beheer over de beker,
beschouwt dat in het beste geval als een eer, en gooit het ding daardoor
bv. niet in de gracht.
Een regel is dat een drievoudige editiewinst in successie of een
vijfvoudige editiewinst een winnaar het recht geeft op definitief bezit.
Bij gebruikmaking van dat recht transformeert de Wisselbeker in een Beker.
Als bovenstaande niet aan de orde is, wijst de Bond de editie-winnaar
indien nodig op genoemde tijdelijkheid van het bezit.
Als zo'n winnaar liever afziet van het tijdelijke of definitieve bezit
is dat geen ramp: de Bond neemt het beheer op zich.
In dat laatste geval kun je als Bond van een veronderstelde
ondankbaarheid een issue maken, maar je kunt beter de voordelen
verwelkomen bij het nu nog volgende laatste punt.
Zolang de Wisselbeker bezit is van de Bond, weet de Bond waar de beker is.
Nu weet ik natuurlijk ook wel dat dit slechts theorie is, bovendien
theorie die ik zojuist heb verzonnen.
En ik weet ook dat theorie in de praktijk vaak niet meer is dan theorie,
dat is namelijk een lot dat theorie heel vaak treft.
En bovendien: "Een Bond kan helemaal niet 'weten', 'weten' is een
eigenschap van mensen."
Zodra een Bondsbestuurder zo begint, kun je er rustig van uitgaan dat er
al iets aan de hand is.
Iemand die geacht werd te weten waar de beker is, heeft niet gereageerd
op een wijze die die veronderstelling ondersteunt. Een vermissingszaak
is aanstaande.
Enfin. Van Jan begrijp ik dat Leandro Slagboom, winnaar van het FK in
2025, heeft aangegeven vorig jaar geen gebruik te hebben gemaakt van het
zojuist aangehaalde tijdelijke bezit.
Hier zie je dus al een vervelende omstandigheid als je niet weet waar de
beker is.
De regerend kampioen heeft de beker waarschijnlijk nooit thuis gehad,
maar weet natuurlijk dat dat bij een normale gang van zaken wel het
geval was geweest.
Bij hem informeren naar de beker moet met een fluwelen handschoen om te
vermijden dat hij er een beschuldiging in ziet.
Overigens heb ik er wel vertrouwen in dat Jan die handschoen heeft
aangetrokken, die past hem wel.
Hoe het allemaal ook zij, ik kan me op dat specifieke moment op die
zaterdag niet heel erg om de Wisselbeker bekommeren vanwege een acute
andere zorg: de 6e ronde begint.
Wat dat laatste betreft heb ik enkele uren later goed nieuws: ik heb
gewonnen! Op één dag twee volle punten in de tas.
Aan de verdwenen beker denk ik pas op de terugweg naar Leeuwarden weer.
Jan heeft me een foto geappt waarop een beker is te zien met aan beide
weerszijden ervan een persoon, onderschrift: "Beker is uitgereikt" ..
Rechts meen ik René Wolfslag te herkennen, en links Leandro Slagboom.
Ik denk na.
De toernooidirecteur van het FK '25 en de winnaar ervan...
Na enkele seconden weet ik het. Tussen hen in is het vast de vermiste
beker, en op basis van logica koppel ik zaterdag 14 juni 2025 aan de foto.
Aan voorbarige conclusies bezondig ik me niet, ik hoop dat de FSB dat
ook niet heeft gedaan.
"Geachte mijnheer Leandro, Er is een bewijsstuk opgedoken waaruit blijkt
dat de Wisselbeker vorig jaar aan u is uitgereikt ..." etc. Nee nee. Hij
zegt dat hij 'm nooit thuis heeft gehad, dat geloof ik.
Een bericht aan de foto toevoegen en dat rondsturen in een poging de
zaak een positieve wending te geven, ja, dat kan ik die avond nog doen!
Vanwege de urgentie bedenk ik een enigszins alarmerende tekst, maar dan
... voel ik ineens die twee zware partijen in m'n benen, kort daarna val
ik als een blok in slaap.
Als ik ontwaak is het zondag 14 juni, de dag dat om 11:00 de laatste
ronde van het FK begint.
De beker kan inmiddels boven water zijn, bedenk ik me, eigenlijk is het
rondsturen van die foto met de tekst dan wat ongepast...
Echter ... geen tijd voor navraag! Ik moet straks al snel naar Ureterp
voor de laatste ronde!
Rond 8:41 uur stuur ik op WhatsApp de foto rond met daarbij de volgende
tekst:
" Van Jan Hibma, voorzitter van de Friese Schaakbond, vernam ik
gisteren een schokkend bericht.
Omdat hij vanmiddag in Ureterp de bij de titel horende Wisselbeker
uit wil reiken aan de nieuwe Friese Schaakkampioen probeerde de Bond
onlangs contact met de beker te krijgen, dat is echter niet gelukt.
Voor zover nu bekend is, heeft al een jaar lang niemand contact met de
beker gehad. Men houdt rekening met een misdrijf.
Het laatste bewijs van een moment dat de beker nog in leven was, is
mogelijk te zien op bijgaande foto die zou dateren van zaterdag 14 juni
'25.
Herkent u de personen aan weerszijden van de beker of weet u iets anders
dat helderheid in deze zaak kan brengen, neem dan contact op met de
autoriteiten.
Benader de twee vooral niet op eigen houtje, i.v.m. de verdwijning
worden ze aangemerkt als hoofdverdachten. "
Het verdient misschien niet de schoonheidsprijs, dat geef ik toe.
Voor de goede zaak weliswaar, maar toch: in het bericht stel ik zowel
Leandro als René in een kwaad daglicht, terwijl ik donders goed weet dat
geen van beiden een Wisselbeker ooit iets zou aandoen.
Toch heb ik hoop op een mild oordeel over mijn handelen, want ik moet me
sterk vergissen of m'n actie leidt tot een doorbraak in de zaak!
In wat nu volgt probeer ik de gebeurtenissen zo precies mogelijk weer te
geven.
Reden om hier en daar gebruik te maken van de transcriptie van het
WhatsApp-verkeer op de groepsapp van De Rode Loper, die ik van m'n
mobiel heb weten veilig te stellen.
08:41, mijn 'schokkende' bericht komt aan in genoemde groepsapp.
08:50, Richard stuurt een foto. Daarop staat, in een venster bij een
raam op, ik schat, één hoog, een beker. De beker lacht in de camera.
[14-6 08:50] Richard: Zoek je deze Dolf?
Ik proef dat hij het antwoord op z'n eigen vraag wel weet en dat hij
geniet van de paniek die de Vermissing, waarin hij duidelijk een rol
speelt, teweeg heeft gebracht.
Me bewust van de tijd die dringt doe ik geen onderzoek naar de
gelijkenis van de bekers op beide foto's. Het gevaar dat Richard met een
verkeerde beker op de fiets afreist naar Ureterp, neem ik voor lief.
[14-6 08:56] Dolf: Haha, dat is 'm!
Hibma himself reageert!
[14-6 09:01] Hibma: Is dat "um" echt of een replica? .
Na het bericht van Jan voel ik verlichting. Waarschijnlijk is het geen
replica, dat denk ik. Jan weet nu bij wie de beker kennelijk inwoont, ik
kan me mentaal gaan voorbereiden op de partij tegen Simon en bemoei me
er niet meer mee.
Ik lees de berichten echter nog wel en omdat Richard rustig de tijd
neemt voor een antwoord op de vraag, volgt nog een dik kwartier van,
bijna ondraaglijke, spanning.
[14-6 09:18] Richard Buurstra: De echte haha
En daar moest ie dus 17 minuten over nadenken.
Er meldt zich nóg een prominent!
[14-6 09:20] Peter: Waar staat ie?
[14-6 09:21] Richard: Bij mij thuis
[14-6 09:21] Peter: Hoe kom jij eraan?
[14-6 09:23] Richard: Leandro wou hem niet mee, dus nam ik hem mee.
Hadden we besproken Peter
[14-6 09:23] Peter: Ooooo
[14-6 09:24] Richard: Anders moest jij hem op de fiets meenemen
[14-6 09:25] Peter: Geen actieve herinnering aan....mooi dat ie terecht
is. Bespreek ff met Jan, kan ie um vanmiddag uitreiken
[14-6 09:26] Richard: Hahaha komt goed
Richard weet al zeker een week dat het FK aan de gang is, weet ook dat
het vandaag afloopt, heeft die beker dus al die tijd op zolder, maar is
dat compleet vergeten.
Hij verkeert m.a.w. , zo zou je denken, niet in een positie om
reprimandes uit te delen.
[14-6 09:28] Richard: Jullie gaan ook echt zoeken op de dag dat je hem
nodig hebt
[14-6 09:28] Peter:
Misschien is het de opkomende spanning voor m'n partij, die anderhalf
uur later al begint, maar naar mijn smaak kibbelen de heren er nogal
vrijblijvend op los, ik mis een besef van urgentie.
Toch bevat hun conversatie - eerlijk is eerlijk - ook een paar rake
opmerkingen en waarnemingen.
[14-6 09:29] Peter: Een dankwoord aan rechercheur Wissmann of, de
razende reporter Wissmann
Wat ik niet uit deze berichten haal, maar later begrijp, is dat Richard,
Peter en de Wisselbeker er vorig jaar in werkelijkheid een dag met z'n
drieën op uit zijn getrokken voor het graveerwerk, de naam van Leandro
staat er op!
De heren hebben zich dus eigenlijk aardig van hun taak gekweten, alleen
het geheugen is hier en daar geitenkaas.
De partij in de laatste ronde vergt al mijn aandacht tot het moment dat
ik het remisevoorstel van Simon accepteer. Dat ik een mooie kans heb
gemist, zie ik pas later. Ben tevreden!
Addy is kampioen! En .... hij staat die middag op de uitreiking niet met
lege handen hoor, want op weg naar de analyseruimte zie ik hem staan.
Jan?! Nee! Die heb ik tijdens de partij al gezien. De Wisselbeker!
Hij heeft lang in het ongewisse gelaten of hij zou komen maar hij is er. #
ORDEAL ..
"Durf je wel, tegen zo'n jochie!?!"
"Jongetje kan net een paar jaar schaken, jij schaakt al je hele leven,
en hij weet al meer dan jij? Hèèèèè??!"
De mensen begrijpen het niet. Ze hebben geen benul van de Beproeving
waar ik vandaag voor sta.
In de laatste ronde van het Fries Kampioenschap speel ik om 11:00 uur
tegen Simon Botter, de beste 13-jarige Friese schaker ooit. Ik sprak
gisteren met z'n pa. Het lesmateriaal van de KNSB?! Simon verslindt het!
Als een koekiemonster ..
Laatste ronde FK begint straks en ik sta maar een half puntje achter op
de koploper, nog nooit gebeurd! Als 60+ 'er je PR's verbeteren, het kan!
"Binnenkort dus op "Parcours Mooie Paal" een aanval op de
legendarische 4:44 uit '86?!" NEE!! Die PR's, dat kan alleen in de
schakerij!
Gisteren bekaf, heb geslapen als een os! ..
Voor details FK , zie
https://www.frieseschaakbond.nl/artikelen/10-fk/1560-fk-individueel-in-ureterp-6-juni
DE 'VAN DE GRIENDT DYNASTIE' ..
In de 5e ronde van het FK te Ureterp ( voor details, zie https://www.frieseschaakbond.nl/artikelen/10-fk/1560-fk-individueel-in-ureterp-6-juni) speel ik ('64) morgenochtend met zwart tegen Wouter van de Griendt ('74)!
Omdat hij dit jaar is verhuisd van Heerenveen naar - DKV - Leeuwarden zie ik 'm tegenwoordig wat vaker, vorige week dinsdag bijvoorbeeld.
Voor het FK hadden zich toen 33 schakers aangemeld, maar hij en ik schatten toen al in dat het er vast wel 35 gingen worden. En inderdaad, in de dagen daarna: hij 34e deelnemer, ik de 35e.
Wouter groeide op in een zgn. 'schaakfamilie'.
"Z'n pa?!" Volgens mijn info: Ben. En hij was een schaker.
"Maar z'n ma toch niet?!" Jawel! Carla Bruinenberg ('44), Nederlands kampioene in '83, '84 en '85.
"Zus?!" Zeker wete! Monique ('68). Speelt bij het Amsterdamse Fischer Z. Heeft ook journalistieke activiteiten binnen de schakerij.
"Broer?!" Schaakt ook! Jan Willem ('70). Is IM. Top-100 nationaal en waarschijnlijk de sterkste in de familie. Als ik genoodzaakt ben deze veronderstelling morgen te herzien, ben ik daartoe bereid.
Ik weet niet hoe het precies is gegaan, maar ik vermoed dat Wouter nog maar een Woutertje was toen hij voor het eerst schaakte.
Het is een Dynastie, waar ik het morgen tegen opneem, zo voelt het.
Ook al weet ik heus wel dat Wouter morgen tijdens de partij niet gaat appen met z'n broer.
"Is er een 'Head to head' tegen Wouter?!" Ja! En .. wat leuk dat u het vraagt! Ik hou inderdaad alles bij, en zo doe ik het niet alleen voor mezelf.
-10 jun '16: 7e ronde FK Heerenveen, ik had wit en verloor, 0-1,
-8 okt '16: met Lasker op bezoek bij TAL in Wolvega, ik had zwart en won, 0-1,
-13 jun '18: 6e ronde FK Leeuwarden, ik had wit en verloor, 0-1.
De attente lezer zal begrijpen dat Wouter, ondanks het feit dat ik een klein surplus aan ratingpunten geniet, niet te onderschatten is. Onlangs nog zag ik dat Migchiel in zware problemen was tegen hem.
De 5e en 6e ronde van het FK zijn morgen, zondag is de laatste.
Vrijdag 'column' gepubliceerd op WhatsApp en in mail.
Dolf Wissmann ('64).
Schaakte al voordat Wouter werd geboren.
Open 50+ kampioen '25 van Groningen e.o.
Doet ook: aan probleemschaak.
En over e.e.a.: schrijft hij wel eens wat.